kendine iyi bak: HIV ☎️
dolu dolu bir liste!
2026’nın ikinci sayısından herkese selamlar. tabukamu e-bültenleri bundan böyle her ayın ilk Salı günü 21:00’de e-posta kutunda olacak! Rutin programımız dışında ara ara özel sayılarla da karşına çıkabiliriz.
Bu ay, kendine iyi bak serisine kaldığımız yerden devam ediyoruz ve HIV özelinde kendimize iyi bakabilmek için neler yapabileceğimizi konuşuyoruz.
statünü bil
Test yaptırarak HIV statünü öğren. Bu sayede kendi sağlığın için harekete geçebilir, gerekli önlemleri alabilir ve hizmetlere erişebilirsin. HIV statülerimiz kişisel sağlık durumlarımızdır. Herkes kendi sağlığını korumak ve takip etmekten sorumludur.
📍Nerede test olacağını bilmiyorsan Türkiye Gönüllü Danışmanlık ve Test Merkezleri (GDTM) Haritası’nı incele
korun
Partnerli cinsel davranışlar öncesinde PrEP; cinsel davranışlar sırasında prezervatif ve oral bariyer gibi korunma yöntemlerini ve cinsel davranışlar sonrasında ise PEP kullanmak HIV ve diğer cinsel yolla aktarılabilen enfeksiyonların geçişini engellemeye yardımcı olur. Bu korunma yöntemlerini doğru ve etkili şekilde kullandığından emin olmak için güvenilir kaynaklardan bilgilen —mesela tabukamu’nun korunma yöntemleri modülünü inceleyebilirsin!
PrEP temas öncesi koruma sağlayan bir ilaçtır. PrEP veya Temas Öncesi Koruma olarak bilinen yöntem, HIV’le yaşamayan ama HIV’le karşılaşma ihtimalini artıran cinsel davranışlar deneyimleyen kişilerin kullandıkları bir korunma yöntemidir. Temas Öncesi Koruma, vücudun HIV ile karşılaşması durumunda virüsün hücrelere tutunarak kendini çoğaltmasını durdurur ve HIV aktarımının gerçekleşmesini engeller. PrEP’in nasıl ve ne zaman kullanılabileceği hakkında bir enfeksiyon uzmanı doktora danışmak önemlidir. Doktor kontrolleri ve danışmanlığı olmadan doğrudan PrEP kullanılmamalıdır.
PEP temas sonrası koruma sağlayan bir ilaçtır. PEP veya Temas Sonrası Koruma olarak bilinen yöntemse, HIV aktarım ihtimali olan cinsel davranıştan sonra 72 saat içinde kullanılmaya başlanan ve HIV’in vücuda tutunmasını engelleyen bir yöntemdir. PEP, HIV tedavisini oluşturan ilaç kombinasyonlarından oluşur. Tek seferlik 28 gün boyunca ilaç kullanımını içeren bir HIV önleme yöntemidir. Temas Sonrası Koruma, HIV aktarımını engellemek için kullanılan düzenli bir yöntem değil, acil bir önlemdir.
bazı şeyleri paylaşma
Sevgiyi, iltifatları ve empatiyi paylaş ama şırınga, tıraş bıçağı, seks oyuncağı gibi eşyaları başkalarıyla paylaşma. Küpe, piercing ve dövme gibi uygulamaların güvenilir ve hijyenik koşullarda gerçekleştirildiğinden emin ol. Kullanılan araçların steril olduğundan ve paylaşımlı şekilde kullanılmadığından emin ol.
tedavi süreci hakkında bilgilen
HIV enfeksiyonu, bir virüsün sebep olduğu viral bir enfeksiyon olduğu için tedavisi de antiviral ilaçlar yoluyla gerçekleştirilir. HIV, tedavi sonucunda vücuttan tamamen kaybolabilecek bir virüs değildir. Yani tedavinin amacı virüsü kontrol altına almaktır. Antiretroviral tedavi denilen bu tedavi, virüsün çoğalmasını önler ve bağışıklık sistemini destekler.
HIV hakkındaki videolarımızı izledin mi?
B=B’yi bil
Günümüzde antiretroviral ilaçlar, kanda bulunan HIV miktarını (viral yük) kanda belirlenemeyen seviyeye kadar düşürmektedir. Belirlenemeyen seviyede ise prezervatif veya PrEP kullanılmayan cinsel ilişkiyle dahi HIV aktarımı mümkün olamaz. Buna Belirlenemeyen=Bulaşmayan yani B=B denir.
ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC) ve Türkiye’nin de üyesi olduğu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) gibi uluslararası otoritelerin kabul ettiği B=B, partnerlerden birinin HIV pozitif, diğerinin ise HIV negatif olduğu çiftleri kapsayan önemli çalışmalardan elde edilen güçlü bilimsel kanıtlara dayanmaktadır. Bu çalışmalar neticesinde HIV’in cinsel yolla aktarıldığı tek bir vaka bile tespit edilmemiştir. Bu nedenle HIV ile yaşayanların aldığı tedavi HIV’i önlemek amacıyla da önerilmektedir.
güvenli alanlar ara
Eğer tedavi ve takibini uygulayan doktordan memnun değilsen, bu uzman sana kendini yargılanmış, aşağılanmış veya güvensiz hissettiriyorsa, gittiğin merkezi değiştirebilirsin. Herkes güvende ve desteklenmiş hissettiği bir tedavi sürecini hak eder! Bunun için HIV’le yaşayan başka insanlardan veya HIV’le yaşayanları destekleyen dernek ve kurumlardan destek alabilirsin. Örneğin Pozitif Dayanışma’dan veya Pozitif-iz Derneği’nden ücretsiz akran danışmanlığı talep edebilirsin.
sağlık hizmeti alabileceğini unutma
HIV tanısı aldıktan sonra sağlık hizmetlerine erişebilmek önemlidir ve tedavi sürecini destekler. Mesela, ücretsiz tedaviye erişmen mümkün olabilir. Bazen, HIV tanısı alan insanlar tedavi sürecinin pahalı olacağını düşünerek sağlık hizmeti almaktan çekinebilir. Ama Türkiye’de vatandaşlar için HIV tedavisi sosyal güvence kapsamında tamamen ücretsiz olarak sağlanır*. Bu yüzden, doktor muayenesi, testler ve ilaçlar için herhangi bir ücret ödenmesi gerekmez.
HIV tedavisi, bir enfeksiyon uzmanı doktora danışmanlığında ve düzenli bir şekilde sürdürülmelidir. Bu yüzden kontrolleri aksatmamak ve takip sürecine dahil olmak önemlidir. Tedavi ve takibin yapılmadığı bir şehirde yaşıyorsan doktor seni, yaşadığın yere en yakın tedavi merkezinin olduğu şehre yönlendirebilir.
*GSS prim borcu olanlar ve yurtdışında tanı alan ancak Türkiye’’de oturum sahibi yabancılar hariç.
kendine iyi bak serisinin diğer sayılarını okumuş muydun?
Bu sayının danışmanı hakkında: Pozitif Dayanışma
Pozitif Dayanışma, HIV ile yaşayan kişilere akran danışmanlığı veren ve HIV testi konusunda farkındalık çalışmaları yapan bir örgütlenmedir. Akran danışmanlığı ile deneyim aktarımını ve Bir Mesaj Bir Test (1M1T) Uygulaması ile de kişilerin düzenli test yaptırma alışkanlığı edinmesini amaçlıyor. Yeni HIV+ tanısı alan kişiler, HIV ile yaşamaya alışma sürecinde kendisi gibi HIV pozitif olan bir akranına ihtiyaç duyabilir. HIV ile yaşarken kazandıkları deneyimleri paylaşarak ve dayanışarak kişilerin HIV ile barışmasına ve hayatını olağan şekilde devam ettirmesine destek oluyorlar.